مقدمه:

موضوع این کتاب در مورد تضمین­هاییست که کشورها می­دهند و آن تضمین­ها مبنای ایجاد تعهدات حقوقی برای آن کشورهاست. تعهداتی که کشور را مقید می­نماید تا درآینده به گونه خاصی رفتار نمایند. بعبارت دیگرشیوه ایجاد این تعهدات حقوقی از طریق ایجاب و قبول نمی­باشد، یعنی هیچ شباهتی به معاهده دو یا چند جانبه ندارد بلکه صرفاً یک کشور بطور یکطرفه قولی را ابراز می نماید .در این کتاب در مورد قرار و مدارهایی صحبت میشود که بیشتر از آن به عنوان یک ، به عنوان وعده در حقوق بین الملل یاد میشود و ساختار این وعده­ها به گونه ای است که نتیجه آن چیزی فراتر از یک تعهد اخلاقی صرف است. وعده­ها که عموما بصورت شفاهی بیان میشوند زیر مجموعه گروه بزرگتری هستند بنام رفتارهای یکجانبه کشورها که تقریبا در تمامی کتابهای درسی حقوق بین الملل در مورد آنها گفتگو شده است. .بعبارت دیگر هر وعده شفاهی رفتار یکجانبه کشور محسوب میشود اما هر رفتار یکجانبه کشور لزوماً وعده شفاهی نمی باشد رابطه عموم و خصوص مطلق است. در واقع رفتار ، اینکه محتوای رفتارهای یک جانبه کشورها چیست ؟، نویسندگان مختلف پاسخهای متفاوتی داده اند اما معمولاً شامل اعتراض یکجانبه ، شناسائی وضعیت ها ، حکومت ها و کشور ها ، وعده های شفاهی و روی­گرداندن از یک شرایط یا وضعیت میباشد. بنابراین رفتارهای یکجانبة کشورها یک پدیده جدید یا کمیاب در حقوق بین الملل نیست. بنابراین تمام نویسندگان حقوقی قبول دارند که کشورها بصورت دائم از طریق رفتارهای یکجانبه برای خود ایجاد تعهد می نمایند.

صفحه ا

در واقع بحث وعده های شفاهی دولتها ، حکومت ها ، یک خلاء در حقوق بین الملل است و به همین دلیل بود که کمیسیون حقوق بین الملل در سال 1996 تصمیم گرفت موضوع را به مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارجاع بدهد. مجمع عمومی سازمان ملل متحد پیش نویسی که توسط کمیسیون حقوق بین الملل تهیه شده بود را پذیرفت و تأکید کرد بر اهمیت تدوین تأثیر حقوقی رفتارهای یکجانبه کشورها .کمیسیون حقوق بین­الملل بیان کرد که کشورها نه تنها بصورت دائم رفتارهای یکجانبه ای که میتواند منشأ ایجاد تعهدات حقوقی باشد از خود بروز میدهند؛ بلکه اهمیت چنین رفتارهای یکجانبه ای روز به روز در حال افزایش است به دلیل آنکه، به دلیل تغییراتی که ، تغییرات سریع سیاسی اقتصادی و تکنولوژیکی که در جامعه بین الملل در حال حاضر در حال رخدادن است، بخصوص پیشرفتهای فراوانی که در وسایل ارتباط جمعی و ارتباط بین کشورها به وجودآمده است. در نتیجه، این به نفع امنیت حقوقی میباشد که در روابط بین الملل ثبات ، قاطعیت و قابل پیش بینی بودن به وجود آید چرا که منجر به افزایش حاکمیت قانون میشود . موضوع بررسی اثر حقوقی وعده های شفاهی کشورها باید مورد بررسی قرار گیرد . با این وجود کمیسیون حقوق بین الملل در عرصة ، در این زمینه در سالهای اخیر پیشرفتهای کمی داشته است .مشخص شد که این موضوع پیچیده تر از آن است که به نظر میرسید. چرا که کشورها بر سر ابتدایی ترین بحث یعنی وجود رفتار یکجانبه ای که میتواند منشأ ایجاد تعهد حقوقی باشد اتفاق نظر نداشتند . در واقع پیش نویس تهیه شده توسط کمیسیون بین الملل به دو قسمت تقسیم می شد. یک قسمت در مورد صلاحیت انجام رفتارهای یکجانبه­ که میتواند منشأ تعهدات حقوقی باشد یا جنبه شکلی قضیه و قسمت دیگر در مورد جنبه ماهوی قضیه بود و اینکه رفتارهای یکجانبه شامل چه مواردی هستند؟

به هرحال با وجود تمام تلاشها و چالشهایی که وجود داشت کمیسیون حقوق بین الملل تصمیم گرفت در سال 2006 تا دیگر به این موضو ع نپردازد.

صفحه 2

بلکه نتیجه کار خود را در قالب ده اصل یا اصول دهگانه در اختیار مجمع عمومی سازمان ملل متحد قرار داد . مجمع عمومی هم اصول دهگانه را مورد توجه قرارداد و از کمیسیون حقوق بین الملل جهت تلاشی که انجام داده بود تشکر نمود. این کتاب در مورد وعده های کشورها نگاهی به مراتب تخصصی تر و دقیق تر نسبت به کمیسیون حقوق بین الملل خواهد داشت .

در این کتاب در مورد اثر حقوقی اعلامیه های یکجانبه کشورها و تعهد آنها مبنی بر انجام فعل یا ترک فعل بحث میشود . در میان رفتارهای یکجانبه کشورها قول ها و وعده ها دارای ماهیتی پر ابهام هستند که هنور چهارچوب حقوقی خاصی درمورد تأثیر آنها شکل نگرفته است.

صفحه 3

منظور از وعده ها و قولهای کشورها در این کتاب ، در واقع همان است که آقای کهل دی ویشر در 1984 نوشت " بهتر است نظریه پردازان حقوقی مجدداً موضوع وعده های کشورها را در پرتو اصل حس نیت مورد مداقه قرار بدهد ، چرا که وعده های کشورها نه در پرتو اصل وفای به عهد و نه در پرتو قاعده استاپل تفسیر نمی­شود. "