فرازهایی از قانون دریایی ایران -  دکتر حامد هاشمی سوقه

آیا مالک کشتی می تونه در قرارداد باربری قید کنه هیچ مسئولیتی در قبال جان مسافر یا خسارت احتمالی وارد شده به کالا را ندارد؟

بله می توان چنین شرطی گذاشت اما مالک کشتی باید اثبات نماید ایراد خسارت به کالا یا شخص ناشی از تقصیر نبوده است.

آیا مالک کشتی در قرارداد باربری می تواند از خود بابت عملکرد کارکنان کشتی اش یا هر شخص دیگری که به نوعی درگیر علمایت حمل کالا از طریق کشتی وی می باشد، سلب مسئولیت نماید؟

بله به شرط اینکه خسارت وارد شده در نتیجه رفتار یا خطا یا قصور در انجام عملیات مربوط به دریانوری یا عملیات حمل کالا بوده باشد.

آیا مالک کشتی می تواند بموجب قرارداد مسئولیت خود در قبال پرداخت حقوق و بیمه کارکنان کشتی خود و پرداخت مطالبات بابت نجات کشتی خودش را از خود سلب نماید؟

خیر به هیچ وجه.

قانون گزار در قانون دریایی ایرن یک جمله طلایی دارد، آن کدامست؟

- استناد به تحدید مسئولیت دلیل قبول اصل مسئولیت نیست.

مالک کشتی مسئول پرداخت خسارتی شده است، کشتی وی توقیف شده. به دنبال اینست که کشتی را از توقیفی در بیاورد تا بتواند تجارت نماید و خسارت وارده را جبران کند. تدبیر قانونگزار ایرانی چیست؟

معادل خسارت وارد شده تامین بدهد از کشتی رفع توقیف بعمل می آید. این تامین را قبل از وقوع حادثه نیز می تواند بدهد.

چرا قانون گزار ایرانی شرط تحدید مسئولیت را در موارد ایراد خسارت بدنی یا مالی هنگام حمل دریایی کالا در مورد مالک کشتی، مستاجر کشتی، کارکنان ، مدیر عامل و تجهیز کننده پذیرفته؟

برای اینکه برخی اشخاص نتوانند با طرح دعوا ، هر چند به حق، اختلالی در حمل دریایی کالا ایجاد نمایند.

اگر عرف دریانوردی در موردی وجود نداشته باشد، چه باید کرد؟

مالک کشتی شخصی واجد شرایط را بعنوان افسر ارشد کشتی منصوب می نماید. او بالاترین مقام کشتی بعد از فرمانده کشتی محسوب می شود.

چه کسی فرمانده کشتی را تعیین می کند؟

مالک کشتی. فرمانده کشتی اجازه ترک کشتی را ندارد مگر آنکه کشتی پهلو گرفته باشد و شرایط ایمن باشد.

اگر فرمانده کشتی بصورت موقت به وظایف خود عمل نکرد یا بیمار بود، هدایت کشتی بر عهده چه کسی خواهد بود؟

افسر اول کشتی. افسر اول باید شرایط را بلافاصله به اطلاع مالک کشتی برساند.

چه کسی باید قبل از سفر دریایی، از سلامت کشتی و دارا بودن تمامی گواهینامه های لازم اطمینان حاصل نماید؟

فرمانده کشتی. اگر وی متوجه شد مشکلی وجود دارد مثلا کشتی سوخت کافی برای انجام سفر ندارد، باید موضوع را به اطلاع مالک کشتی برساند.

چه کسی باید بارنامه صادر نماید؟

فرمانده کشتی. همچنین فرمانده هنگام بار زدن و تخلیه بار باید از طبق قرارداد انجام شدن عملیات مطمئن گردد. وظیفه محافظت از کالا در کشتی با فرمانده کشتی است.

چه کسی افسران و کارکنان کشتی را استخدام می کند؟

فرمانده کشتی از طرف مالک کشتی.

چه کسی باید وقایع کشتی را ثبت نماید؟

فرمانده کشتی. همچنین فرمانده باید دفتر ثیت گزارش موتورخانه و دفتر ثبت گزارش عرشه تهیه نماید که در کشتی نگهداری می شوند. مالک کشتی تعیین می کند این دفاتر تا چه زمانی باید در کشتی نگهداری شوند و این زمان را سازمان دریانوردی تایید می کند.

تاملی بر قانون دریایی ایران -   دکتر حامد هاشمی سوقه

فرض کنیم در محلی ، عرف تجاری اینگونه اینجاب می نماید که شخصی غیر از متصدی باربری، وزن بار را در بارنامه دریایی قید نماید. بعدا طرف گیرنده، ادعا می کند وزن بار درست نیست. آیا مسئولیتی متوجه متصدی باربری می باشد؟

طبق قانون ایران خیر.

‌ماده ۶۷ - بار بدون بسته‌بندی - تعیین وزن توسط شخص ثالث.
‌هرگاه بر حسب عرف تجاری وزن بار بدون بسته‌بندی از طرف کسی غیر از متصدی باربری
یا فرستنده بار اظهار و مراتب در بارنامه دریایی قید گردد‌علیرغم آنچه در این فصل
گفته شده است بارنامه دریایی مذکور مدرک وصول بار به وزن تعیین شده از طرف
اظهارکننده علیه متصدی باربری تلقی‌نخواهد شد.

جاسم شده فرمانده کشتی باربری. بدون اینکه مالک کشتی خبر داشته باشه، کشتی رو بار می زنه تا پولش رو خود به جیب بزنه. مالک کشتی وقتی می فهمه قاطی می کنه. الان چه وضعی پیش می آد؟

طبق قانون یران فرمانده و کارکنان کشتی حق ندارن بدون اجازه مالک کشتی و به حساب خودشون باری رو حمل کنن. حالا جاسم باید هم جبران خسارت کنه ، هم دو برابر کرایه حمل بار معمولی رو بپردازه.

مسئولیت کشتی باربری با چه کسی است؟ تعهدات باربری دریایی به چه کسی بار می شود؟

مالک کشتی. وی مسئول تمام تعهدات باربری می باشد و همچنین مسئول تمام خطاها و قصورهای فرمانده و کارکنان کشتی است.

اگر کشتی چند مالک داشته باشد، چه کسی مسئول خواهد بود؟

یکی از شرکا، بعنوان مدیر عامل تعیین می شود. همچنین مالکین کشتی می توانند یک نفر را هم بعنوان مسئول تدارکات تعیین کنند. به وی می گویند تجهیز کننده. اگر مشکل مربوط به تدارکات و تجهیزات کشتی پیش بیاید، تجهیز کننده می تواند نزد دادگاه حاضر شود.

اگر یک کشتی چندین مالک داشته باشد، حد نصاب تعیین مدیر عامل و تجهیز کننده و تصمیمات جمعی چقدر است؟

حداقل نصف بعلاوه یک مجموع سهام.

کشتی چند مالک دارد. فرمانده کشتی یکی از مالکان است. تصمیم گرفته می شود به خدمت او خاتمه داده شود. آیا وی حق فروش و واگذاری سهام خود را دارد؟

بله ، اگر اختلاف شود در ارزش سهم وی، نظر کارشناس معتبر خواهد بود.

آیا فرمانده کشتی باربری را می توان عزل نمود؟

بله، مالک کشتی هر وقت بخواهد می تواند وی را عزل نماید، مگر اینکه قراردادی در بین باشد.

جان احمد ، کشتی رو از جاسم اجاره کرده. حالا مسئولیت مربوط به کارکنان و تجهیزات کشتی و امور مربوط به باربری با چه کسی هست؟

طبق قانون ایران ، مستاجر کشتی در حکم مالک کشتی است. جان احمد مث جاسم مسئول می باشد.

تاملی بر قانون دریایی ایران - دکتر حامد هاشمی سوقه

آیا امکان دارد بارنامه دریایی بی نام باشد؟ مثل چک بی نام یا سهام بی نام؟

‌طبق قانون ایران بارنامه دریایی ممکن است مانند چک به نام شخص معین یا حامل یا حواله کرد صادر گردد.

اگر صادر کننده بار نامه دریایی، تاریخ صدور آنرا کمی قبل تر بزند آیا مسئولتی متوجه اوست؟ اصلا چرا باید شخصی تاریخ بارنامه را قبل از تاریخ واقعی تنظیم آن قید نماید؟

به این دلیل که فرض کنیم ، ارسال کننده کالا سفارش را مدتها قبل تحویل گرفته و به گیرنده مدتها قبل به دروغ گفته که کالا را ارسال نموده است. در حالیکه ارسال کننده در تهیه کالا مشکل داشته. حال با چند هفته یا حتی چند ماه تاخیر، کالا را تهیه کرده و قصد ارسال آن برای خریدار را دارد. در این فرض ارسال کننده کالا، تاریخ بارنامه را قبل تر می نویسد تا دروغ و پنهان کاری خود را مخفی نماید. قانون در این فرض می گوید، ‌در صورتی که صادرکننده بارنامه هنگام تنظیم بارنامه تاریخ آن را مقدم بر تاریخ صدور بگذارد در مقابل تحویل گیرنده کالا مسئول کلیه خسارات وارده به‌علت این تغییر تاریخ خواهد بود.

گفتیم که ماهیت بارنامه دریایی، در واقع نوعی قرارداد است که در آن باید تعداد نسخه ها قید گردد. آیا قانون ایران تعداد نسخه ها را قید نموده و قاعده ای در این مورد دارد؟

بارنامه دریایی باید حداقل در چهار نسخه تنظیم شده باشد. نسخه اصلی متعلق به ارسال کننده کالاست، نسخه دوم برای شخصی است که بارنامه به نام او صادر شده و در واقع با ارائه آن بار نامه می تواند، کالا را تحویل بگیرد. نسخه سوم به فرمانده کشتی تحویل داده می شود.

نسخه ها باید شماره گذاری شده باشند و تمامی نسخ آن باید به امضای فرمانده کشتی یا نماینده وی برسد.

مشکل اینجاست که گاه محموله بسیار بزرگ است یا به مرور تحویل کشتی گردد و شاید بار زدن آن چند روز زمان ببرد. در زمان بار زدن هر قسمت محموله، فرمانده کشتی یک رسید موقت به مالک محموله تحویل می دهد. وقتی کامل محموله بار زده شد، باید بارنامه تنظیم گردد و به امضای فرمانده برسد. حال، با وضعیتی مواجه هستیم که ارسال کننده کالا، در مورد محموله هم رسید موقت در دست دارد و هم بارنامه. امکان سو استفاده و طرح دعاوی متعدد می رود. قانون ایران برای حل این مشکل چه تدبیری اندیشیده؟

در اینصورت قانون ایرن می گوید، پس از اینکه بار زدن کل محموله تمام شد، فرمانده تمام رسیدهای موقتی که صادر نموده را از ارسال کننده پس می گیرد و در مقابل فقط یک بارنامه تحویل وی می دهد. امروزه با توجه به آنلاین شدن کارها، احتمال بروز چنین مشکلاتی به شدت کاهش یافته است.

چه کسی حق دارد تحویل بار ارسالی را از فرمانده کشتی بخواهد؟

شخصی که نسخه اصلی بارنامه دریایی را در اختیار دارد. فرمانده کشتی قبل از تحویل بار به وی، مشخصات کامل وی را ثبت می نماید.

گاه ویژگی های کالا دقیقا مشخص نیست. حال دارنده نسخه اصلی بارنامه برای تحویل گرفتن کالا به فرمانده کشتی مراجعه کرده، اما ادعا می کند، کالای ارسال شده از نظر وزن، سایز و ... مغایرت دارد. چه کسی مسئول است؟

طبق قانون ایران مسئولیت اثبات درست بودن ویژگی های کالا بر عهده ارسال کننده می باشد.

فرض کنیم باری از ایران به مقصد مالزی ارسال شده است. کشتی در هند برای انجام امور اداری و تشریفاتی پهلو می گیرد. در هندوستان شخصی به فرمانده کشتی مراجعه نموده و خواستار تحویل گرفتن بار می شود. آیا می توان بار را قبل از رسیدن به مقصد تحویل شخص دیگری داد؟

اصولا خیر، مگر اینکه نوع بار نامه از نوع حامل بوده باشد، شخص مراجعه کننده در هند، نسخه اصلی بارنامه را نزد خود داشته باشد و به فرمانده کشتی ارائه نماید. اگر نسخه اصلی نزد وی نبود و از اوضاع و احوال بر می آمد که وی درست می گوید، تحویل بار به وی ، تنها با دریافت وثیقه امکان پذیر خواهد بود.

باری از ایران به مقصد مالزی ارسال می گردد. وسط راه فرمانده کشتی متوجه می شود بار فاسد شدنی است و در معرض فساد قرار دارد. چه باید کند؟

باید به مالک بار اطلاع دهد، اگر وی در دسترس نبود به دادستان محل (در داخل کشور) و یا کنسولگری ایران (در خارج کشور) اطلاع دهد و آن بار در معرض فاسد شدن را بفروشد و به تحویل گیرنده در اسرع وقت اطلاع دهد.

آزمون سردفتری

یه بار دیگه هم در یک آزمون حقوقی رد شدم. بیست ساله دارم تو آزمون های مختلف رد می شم. از رشته حقوق فقط فقر و مصیبت بهم رسیده. حقوق، مجازات من بود در این زندگی.

یه کوهنوردی یه روز گفت ما هم خدایی داریم. با خودم عهد کردم خبر ناکامی ها و شکست ها رو به خانواده نگم. اونها هم غمگین می شن. برای همین تصمیم گرفتم اینجا بنویسم. شاید بتونه در رازداری کمکم کنه. خیلی دهن لقم. کلا زیاد حرف زدن کار دستم داده همیشه.

می گن وقتی عصبانی هستید سراغ اینترنت و پست گذاشتن نرید. اما بالاخره از یه جایی می زنه بیرون دیگه. این اولین ناکامی جدی امسالم بود. امیدوارم نا امیدی ها و ناکامی ها بیشتر بشن. اصلا هدف از زندگی همین ساییده شدنه دیگه.

نمی دونم آینده چی می شه. استرس دارم. استرس یه چیزیه که فقط تو ذهنه. استرس هم همیشه نسبت به آینده س. هیشکی استرس گذشته و حال رو نداره. هر چند بعضی ناکامی ها موقتی هستن و بعضی هاشون دائمی. مث شکنجه دائم هر لحظه روح آدم رو ریز ریز می خورن. آخرش هم می شه سرطان. به قول ما تورکها یره باتموش.

دفعه های پیش خیلی غمگین و افسرده می شم، داد و بیداد راه می انداختم. اما اینبار آرامم. استرس زندگیمو دارم اما در مورد رد شدن در این آزمون ، آرامم. نمی دونم چرا. با وجود اینکه از نظر مالی و احساسی در پایین ترین سطح زندگیم هستم و با خاک یکسان شدم، اما نگران رد شدن در این آزمون و آزمون های پیش رو نیستم. آزمون بعدی وکالت هست. با افتخار توش رد می شم. انگار رد شدن و شکست خوردن امتیاز داره.

دوستان سعی کرده بودن با یه دختری ما رو لینک کنن، بهم معرفی کرده بودن، دختره گفته بود نع. گفته بود ازش خوشم نمی آد. البته دختر که چی بگم. چکش خورده بود حسابی. اون دفعه هم خیلی خندیدم. خیلی آروم بودم. به شکست و ناکامی عادت کردم. برام یه جورایی تبدیل شده به تفریح.